Rolstoeltoegankelijkheid.nl

Een veel gestelde vraag, omdat er helaas nog veel onduidelijkheid is over de wet- en regelgeving. Omdat rolstoeltoegankelijkheid steeds vaker wordt nagestreefd, zijn velen op zoek naar de juiste informatie. En die is helaas nog niet ruimschoots voorhanden.

Natuurlijk, in het Bouwbesluit staat waar u zich aan dient te houden. Echter, in de praktijk blijkt dat niet te leiden tot rolstoeltoegankelijkheid. Binnen een periode van een paar weken word ik door relaties geattendeerd op vier situaties waaruit blijkt dat de kennis en (praktische) ervaring over rolstoeltoegankelijkheid vaak beperkt aanwezig is. De voorbeelden:

* het nieuwe kantoor van Stadsdeelraad Amsterdam Zuid blijkt niet bereikbaar voor rolstoelers, zoals uit dit filmpje blijkt. De oplossingen zijn realiseerbaar, maar alleen tegen extra kosten, die makkelijk voorkomen hadden kunnen worden. Niet alleen door eerder over de rolstoeltoegankelijkheid na te denken, maar ook door deskundigen eerder bij het bouw-/verbouwproces te betrekken zodat al in een vroege fase geld bespaard kan worden. En aangezien we hier bovendien over gemeenschapsgeld spreken, ben ik van mening dat we daar zorgvuldig om dienen te gaan.

* een andere gemeente berispte een bedrijf omdat hun hellingbaan tien centimeter te kort zou zijn. En de leuningen aan weerskanten waren niet nodig, één daarvan kon bij de gewenste verandering van de hellingbaan ook gelijk wel weggehaald worden, aldus de gemeente-ambtenaar. Het bedrijf heeft de hellingbaan verlengd en ook de ene leuning verwijderd. Toen ik de directeur van het bedrijf deze week sprak en hij bevestigde dat de helling nog steeds hoger is dan 25cm, moest ik hem helaas vertellen dat er dan toch echt -conform de regelgeving- aan weerszijden leuningen dienen te zijn aangebracht. U zult begrijpen dat er nogal wat tandenknarsen volgde op die mededeling…. Wie de kosten van het (opnieuw) aanbrengen van de tweede leuning gaat betalen, lijkt mij glashelder. (Leest u meer over het aanleggen van hellingbanen in het Infomagazine van juni.)

* in mijn eigen gemeente Beverwijk heb ik bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart de leden van het stembureau geattendeerd op het feit dat het stembureau een te hoge drempel heeft en niet aan de eisen van rolstoeltoegankelijkheid voldoet. Mij werd beloofd dat dat bij de verkiezingen in juni zou zijn opgelost. U vermoedt het al: niet dus! Helaas was het stembureau wederom niet aangepast voor burgers in een rolstoel en met een rollator. Dat constaterende, heb ik diezelfde dag een twintigtal willekeurige gemeenten in het land gebeld met de vraag of de toetsing van de rolstoeltoegankelijkheid op de checklist staat bij het aanwijzen van stembureaus. Bij 70% (!) van de gemeenten bleek dat niet het geval. Men ging er (onterecht) vanuit dat de gekozen locaties vanzelfsprekend rolstoeltoegankelijk zouden zijn, omdat het wijkgebouwen, scholen, etc. betreft. Helaas, hier wordt bevestigd dat bouwen volgens het Bouwbesluit niet betekent dat rolstoelers daadwerkelijk naar binnen kunnen.

* een wel heel wrang voorbeeld kwam vandaag in het nieuws. De Gemeente Emmen moet voor een half miljoen euro (!!) verbouwen omdat na een grote verbouwing het pand niet voldoende rolstoeltoegankelijk bleek.

Uit deze bovenstaande gevallen blijkt dat er nu (opnieuw) geïnvesteerd dient te worden om de locatie rolstoeltoegankelijk te maken. En dat terwijl het vroegtijdig inschakelen van deskundigen veel geld bespaart. Als u zelf valide bent, kunt u zich nóg zo goed inleven in de situatie, maar de daadwerkelijke ervaring ontbeert u (gelukkig). U kunt de juiste afmetingen hanteren, de regels over de aanleg volgen, maar mist dan net de aspecten die een rolstoeler in de dagelijkse praktijk veelvuldig tegenkomt.  Zoals een onhandige of onmogelijke draai die gemaakt moet worden, een helling die net te steil is en daardoor niet of nauwelijks gebruikt kan worden, de onlogische volgorde van handelingen die niet mogelijk is omdat ook de rolstoel nog voortbewogen dient te worden, etc.

Daarom is het raadzaam uw geplande bouw of verbouw te laten toetsen door een deskundige . Als adviseur Rolstoeltoegankelijkheid die bovendien zelf al jaren in een rolstoel zit, kijk ik graag met u mee om u uw budget efficiënt en doeltreffend te laten besteden. U kunt de gemaakte voorstellen, ontwerpen, bouwtekeningen ter toetsing voorleggen, zodat u zeker weet dat ze in de praktijk zullen voldoen en geen extra investeringen benodigd zijn.

Ik maak graag vrijblijvend een afspraak met u om u in de praktijk te laten ervaren welke aspecten nu al over het hoofd worden gezien. U zult versteld staan.

Het komt vaak voor dat een rolstoeler ergens voor de deur staat en niet naar binnen blijkt te kunnen. Bijvoorbeeld de stoep voor de deur of de drempel blijkt (net) te hoog om zelf te overbruggen. Het levert menige teleurstelling op.

Op de Support Beurs kwam ik een flexibele oplossing tegen die zeer praktisch is. Het is een inklapbare, lichtgewicht oprijplank. Door het compacte formaat kan die dubbelgeklapt in een draagzak aan de rugleuning van de rolstoel bevestigd worden, zodat de rolstoeler ‘m altijd bij de hand heeft.

Bijvoorbeeld bij een bezoek aan een oude binnenstad kan het handig zijn deze oprijplank mee te nemen. Voor menige winkel en restaurant ligt in oude steden een drempel die zo hoog is dat die toegang onmogelijk maakt. Met deze inklapbare, lichtgewicht oprijplank lukt het wel.

Specificaties en nadere informatie vindt u op de site van de leverancier: Cymeq

Bij een bezoek aan hotel Newport in Huizen bleek dat men keurig een hellingbaan heeft aangelegd voor de bezoekers met koffers op wielen en voor rolstoelers.

Zoals u in het Infomagazine van deze maand kunt lezen, is het bij het aanleggen van een hellingbaan van belang dat met alle aspecten rekening wordt gehouden. Dat is bij deze hellingbaan niet gebeurd. U kunt op de foto hieronder zien dat de overgang naar het straatniveau zo hoog is dat die door een rolstoeler niet zomaar overbrugd kan worden. Dit voldoet ook niet aan de regelgeving. Jammer, want met weinig meer moeite had de bestrating door kunnen lopen en aan kunnen sluiten op de straat.

In de praktijk bleek bovendien dat de helling bij regen zo glad wordt, dat de rolstoel bij het naar beneden rijden doorglijdt en de bocht (zoals hierboven op de foto te zien) niet gehaald wordt; de rolstoel ‘parkeert’ dan in de leuning. Goed schoonhouden van de bestrating en het aanbrengen van anti-slip stroken zou hier kunnen helpen.

TIPS:

* check bij de aanleg van de hellingbaan de regelgeving én aanvullende aandachtspunten

* zorg voor een vloeiende overgang van de hellingbaan naar de straat/het trottoir en de drempel

* maak de hellingbaan tenminste 1,20m breed

* zorg voor een stroef oppervlak om wegglijden te voorkomen.

Als u dit weblog bezoekt of volgt, heeft u te maken met rolstoeltoegankelijkheid in welke zin dan ook. Volgens de statistieken bent u waarschijnlijk valide. U hoopt hier informatie te vinden over het aanpassen van uw locatie, zodat die rolstoeltoegankelijk wordt.

Hoe goed u ook uw best doet, het blijft voor een valide moeilijk om in te voelen wat voor een rolstoeler van belang is. Gelukkig zijn de rolstoelers mondig genoeg om u aan te geven welke wensen en eisen ze hebben. En u kunt de hulp van een deskundige inroepen. Toch zou het voor u natuurlijk ook handig zijn, als u zelf de situatie wat makkelijker kunt inschatten.

Begrijp me goed, ik weet hoezeer u uw best doet en waardeer dat zeer. Ik heb ook in uw schoenen gestaan. Toen ik nog ‘gewoon’ valide was, probeerde ik me ook in te leven in de situatie van een rolstoeler. Nu ik zelf rolstoelafhankelijk ben, weet ik dat ik er maar een fractie van begreep.

Ik vertel u dit, omdat Karin de Groot (KRO) onlangs voor haar televisieprogramma ‘Heb ik genoeg?’ twee dagen in een rolstoel heeft plaatsgenomen. Zij verbleef twee dagen in revalidatiecentrum Heliomare (waar ik zelf ook anderhalf jaar van mijn leven heb doorgebracht) en heeft ervaren hoe het is om te revalideren. Haar uitzending is een prachtig genuanceerd verslag daarvan. Ze vertelt hoe het voelt, laat zien waar ze tegenaan loopt en ontdekt hoe anders het leven eruit ziet vanuit een rolstoel.

Als u maatschappelijk betrokken bent, is dit een waardevolle uitzending om te bekijken. De 25 minuten die u erin investeert, zult u welbesteed vinden. Ze helpen u namelijk de rest van uw leven om in te kunnen spelen op uw medemensen in een rolstoel.

De onbekendheid in het omgaan met rolstoelers, maakt dat alle partijen zich er vaak ongemakkelijk onder voelen. Terwijl dat helemaal niet nodig is! Om uw organisatie rolstoelbewust te maken, is het ‘t overwegen waard om eens een lezing of presentatie over het omgaan met rolstoelers te plannen. In een korte tijdspanne en gelardeerd met vele praktijkvoorbeelden kan een op uw organisatie toegesneden presentatie veel zaken een stuk makkelijker maken.

U zult merken dat er ineens als vanzelf ideeën opborrelen om met kleine aanpassingen de rolstoeltoegankelijkheid te verbeteren. En het wordt voor uw medewerk(st)ers bovendien veel minder stressvol om klantvriendelijk met gehandicapten om te gaan. Zij begrijpen door de presentatie immers wat ze daarvoor kunnen doen. Uw rolstoelklanten zullen het zeer waarderen en positief over uw organisatie spreken. En u vult weer een aspect van de maatschappelijke betrokkenheid van uw organisatie in.

U heeft in uw pand keurig een lift geregeld zodat rolstoelers naar een andere etage kunnen gaan, maar controleert u ook regelmatig of uw liftknop bereikbaar is? Vermoedelijk niet.

Laat ik u geruststellen: u bent niet de enige. Ik zou hier tientallen foto’s kunnen plaatsen van liftknoppen die niet of slecht bereikbaar zijn voor een rolstoeler. Helaas vergat ik tot nog toe nog wel eens zo’n situatie te fotograferen. Ik beschrijf daarom een paar situaties die ik tegenkwam:

• een hotel heeft maar liefst drie liften naar de etages, waaronder naar de restaurant-etage.  Helaas: onder de knoppen van de lift is op elke verdieping een grote afvalbak geplaatst. Handig, en voor de valide bezoekers geen probleem, maar onhandig voor de rolstoelers die hun rolstoel zo dicht mogelijk langs de afvalbak moeten rijden en dan ongemakkelijk (en afhandelijk van de handicap: te ver) moeten reiken naar de knop.
• in een stationsgebouw is de opstelplaats voor intern-transportkarren naast de liftknoppen gesitueerd. U snapt het vast al: als er meer transportkarren staan dan bij de bouw gepland, dan staan ze vóór de liftknoppen zodat u er niet meer bij kunt en de rolstoeler al helemaal niet.
• in winkels wordt de ruimte bij de liftknoppen graag benut voor verkoopstandaards. Slim en commercieel aantrekkelijk, maar daardoor is de liftknop voor de rolstoeler nauwelijks meer bereikbaar. Op onderstaande foto ziet u dat er én een grote verkoopstandaard staat die tot voor de liftknop reikt (er zit een glazen plaat op de standaard die naar links uitsteekt) én er staat rondom de hoek van de liftingang ook een grote ijzeren beschermingsplaat die circa 10cm van de wand is geplaatst. Allemaal belemmeringen om de liftknop dicht te benaderen met de rolstoel, want de voetsteunen van de rolstoel stoten tegen de beschermplaat of de standaard. Kijkt u maar: 

TIPS:

* maakt u een medewerk(st)er verantwoordelijk voor wekelijkse controle van de rolstoeltoegankelijkheid, in dit geval van de liftknop. Met een checklist die wekelijks nagelopen en afgetekend dient te worden, wordt dit een vaste routine. Het bevordert ook de bewustwording.

* als u de ruimte bij de liftknop toch wilt benutten voor een afvalbak, plaats dan een kleine, hangende (gesloten) afvalbak. De rolstoeler kan dan met de voetsteunen tot onder de afvalbak rijden en hoeft dan niet zo ver te reiken. Geen top-oplossing maar in ieder geval bruikbaar en rolstoelvriendelijk.

* wilt u de ruimte bij de liftknop commercieel benutten, plaats dan alleen hangende verkooprekken of hang er een folderrek of poster. Daarmee behoudt u de vloerruimte die de rolstoeler nodig heeft.

Als bij uw pand het hoogteverschil naar de entree te hoog is om directe rolstoeltoegang te bieden, wordt dat meestal opgelost met de aanleg van een hellingbaan. Om die hellingbaan veilig te laten gebruiken, zijn daarvoor eisen geformuleerd.

De hellingbaan die toegang biedt tot het Mercure Hotel Amsterdam Airport voldoet niet aan die eisen en is daardoor risicovol. Het gevaar schuilt in het ontbreken van voorzieningen om de rolstoeler óp de hellingbaan te houden.

Zoals u op de foto kunt zien, is er langs de hellingbaan geen opstaande rand aangebracht hetgeen wel vereist is. Gezien de hoogte van deze hellingbaan, dient bovendien een leuning aan beide zijden van de hellingbaan te worden aangebracht.

Naast het risico dat de rolstoeler loopt, is het niet op de juiste wijze aanbrengen van beveiliging natuurlijk ook een aansprakelijkheidsrisico. Alle reden dus om u hierin te verdiepen als u een hellingbaan bij uw pand gaat aanbrengen of het te controleren als u er nu al een heeft.

Tips:

* controleer de eisen die gesteld worden aan een hellingbaan zodat  deze ook veilig is

* neem het onderhoud en de controle van de hellingbaan op in de procedures in uw organisatie